Giżycko – przy Placu Grunwaldzkim neoklasycystyczny kościół ewangelicki projektu K.F. Schinkla z 1827 r. oraz głaz upamiętniający historyczne nazwy miasta. Przy ul. Warszawskiej wieża ciśnień z 1900 r. – obecnie wieża widokowa i galeria z najwyżej położoną na Mazurach kawiarnią. Na Kanale Giżyckim 100-tonowy most uchylny z 1898 r., po dziś obsługiwany ręcznie. W sąsiedztwie mostu, przebudowane na cele hotelowe, pozostałości zamku krzyżackiego. Największa atrakcja historyczna miasta – Twierdza Boyen – artyleryjski fort zaporowy z XIX wieku. Nad brzegiem Jez. Niegocin wzgórze Św. Brunona z ustawionym w 1910 r. krzyżem upamiętniającym męczeńską śmierć Brunona z Kwerfurtu w 1009 r.
Ryn – zamek komturski, czteroskrzydłowy, przebudowano na hotel. Z uwagi na to, latem wyznaczone są godziny zwiedzania z przewodnikiem. Poza tym możliwe podziwianie dawnej konstrukcji z zewnątrz. Na jeziorem Ryńskim młyn średniowieczny z rekonstrukcją koła młyńskiego. Oprócz pięknej panoramy jeziora z tarasu skorzystać tu można z oferty zakupów regionalnych i mazurskich kulinariów. Wieża ciśnień oraz zabytkowy wiatrak holenderski. Promenada nad Jez. Ryńskim.
Mikołajki – klasycystyczny kościół ewangelicko-augsburski pw. Świętej Trójcy projektu Schinkla z 1842, z drewnianymi emporami, sklepieniem kolebkowym z kasetonami oraz wieżą z 1880. Muzeum Reformacji Polskiej, cmentarz żydowski z XIX w. Wioska żeglarska oraz promenada nad Jeż Mikołajskim.
Kadzidłowo – Park dziki zwierząt.
Ukta – Krutyń – szlak kajakowy rzeki Krutyni.
Wojnowo – wieś staroobrzędowców. Cerkiew drewniana z lat 1921–1923, monaster staroobrzędowy wybudowany w 1847 r. nad jeziorem Duś, we wnętrzu klasztornej molenny muzeum: wystrój staroobrzędowego domu modlitwy, ikony z XIX w., krzyże, księgi. Cmentarz prawosławny, chałupy drewniane z końca XIX i początku XX w.
Guzianka/Ruciane-Nida – Śluza Guzianka pomiędzy Jez. Bełdany i Guzianka Mała. Pochodzi z 1879 roku, ma 44 metry długości. 7,5 metra szerokości. Początkowo drewniana, potem kamienna, pozwala pokonać 2-metrową różnicę poziomów między Jeziorem Bełdany, a Guzianką Małą i Wielką oraz położonym dalej na południe jeziorem Nidzkim. Rocznie przewija się przez nią około 20 tysięcy jachtów, statków i kajaków. W sąsiedztwie śluzy wieża obronna węzła oporu Ruciane-Nida. Wyłuszczarnia nasion im. Zdzisława Borońskiego przy ul. Dworcowej.
Pisz – zabytkowy kościół św. Jana Chrzciciela. Ściany z ryglówki wzniesione w 1737. Wieża murowana i otynkowana z zegarem, a od 1739 r. z krzyżem. Przebudowany w 1843 r. We wnętrzu kościoła zachował się ołtarz główny z okresu późnego renesansu, odnowiony w 1696 oraz barokowa ambona pochodząca z 1701. Ratusz neogotycki z 1900 r. z Muzeum Ziemi Piskiej. Pozostałości zamku, domy z XVIII i XIX w., wieża ciśnień z 1907, obelisk „kamienna baba”. Zespół ośmiu niemieckich schronów, w tym jedyny w Polsce schron bierny typu Regelbau 502, tworzące trasę historyczną „Piska Pozycja Ryglowa”.
Orzysz – miejscowość „w cieniu” jednego z największych w Polsce poligonów wojskowych. Historyczny układ urbanistyczny z budynkami z XVIII i XIX w. Muzeum Wojska, Wojskowości i Ziemi Orzyskiej, cmentarz wojenny z I wojny światowej.
Okartowo – Kościół z XVIII wieku, odbudowany po I wojnie światowej, powstały w miejscu zamku krzyżackiego. Wieża w dolnej części murowana, w górnej drewniana, kryta gontem. Ściany, strop i empory pokryte polichromią o motywach roślinno-geometrycznych i symbolicznych, umieszczonych w prostokątnych płycinach. Ołtarz główny i ambona barokowe. W murze otaczającym kościół tablica pamiątkowa. Zabytkowy cmentarz ewangelicki.
Drozdowo – Cierzpięty – Marcinowa Wola – Rezerwat „Bagno Nietlickie”.
Rydzewo – kościół (dawniej ewangelicki) św. Andrzeja Boboli wybudowany w latach 1579-1591, przebudowany w 1770 r., oraz kolejny raz w XIX w., wieża z 1772 r. Wyposażenie renesansowe z ołtarzem głównym z pocz. XVII w. z poźnogotycką rzeźbą św. Anny Samotrzeć, amboną i lożą kolatorską. Zabytkowe drzwi z XVII w. z ornamentami roślinnymi i cytatami z Pisma Św. Cmentarz przykościelny z neoklasycystyczną kaplicą, byłym pomnikiem ofiar I wś.
Bogaczewo – Giżycko
